Tag: Sovjet_Rusland

Blog#59: Jedwabne – drie gedenkplaatsen en maar één verhaal?

Jedwabne was mij onbekend.

In de communistische tijd reisde men nauwelijks. In de eerste plaats waren daar geen middelen voor. Overnachtingen zoals men ze in het Westen kent, bestonden niet. Hotels waren niet te betalen en op vakantie ging je naar je familie. Communisten hielden de waarheid voor de mensen verborgen en de mensen onderling uit elkaar. 

Historisch Nieuwsblad, Foto: Ilona Versteeg

Voor het eerst hoorde ik de naam Jedwabne, toen ik het artikel uit 2015 in het Historisch Nieuwsblad las.

communistisch monument in Jedwabne: “Plaats van executie op de Joodse bevolking. De nazi-Gestapo en de Hitlers militaire politie hebben 1600 mensen levend verbrand – 10 juli 1941” Bron: wolna Polska . Bron: wolna Polska

Het artikel was gebaseerd op het a-historisch en a-wetenschappelijk boek van Jan T. Gross “Buren”, en zoals het boek beschuldigde het de Polen voor het verbranden van 1600 Joden in een schuur van Jedwabne.

Wat Gross in zijn boek heeft gedaan is de tekst van het monument dat de communisten na de oorlog in Jedwabne hebben geplaatst overgenomen, en de daders van de moord, de Duitsers in Polen veranderd, bevestigt dr Kurek. (9)

Via de oerbossen naar Jedwabne

“De aanwezigheid van een bizon en ander groot wild heeft de bescherming van het bos gedurende vijf eeuwen gevormd”. Bron: wikipedia

In de zomer van 2016 wilden we naar Polen op vakantie. Lekker kamperen, rond reizen, eindelijk meer van Polen zien. We wilden naar de oerbossen (Puszcza Białowieska), tegen de grens met Wit-Russland.

“De eerste schriftelijke vermelding van het Białowieża-bos is de beschrijving van de jacht van Władysław Jagiełło uit 1409” Bron: wikipedia

Sinds 2015 was er ook een onenigheid over dit gebied tussen De Europese Unie en Polen. Ik wilde de situatie zelf zien, en de informatie ter plekke inwinnen. Polen had op dit gebied een zeer lange traditie en veel kennis. Iets klopte in het verhaal niet.

We hebben de prachtige bossen bezocht, de boswachters gesproken. Zoals ik al vermoedde, was er niks aan de hand. Weer een politieke agenda die Polen in een hoek moest zetten.

In Jedwabne

Een bezoek aan Jedwabne was eerder een onverwachte bijkomstigheid op onze verdere reis richting het noorden. Langs de weg zagen we een bordje Jedwabne en we dachten, deze kans zal zich niet zo gauw weer voordoen.

Oude marktplaats, Jedwabne. Foto: Ilona Versteeg

Het was laat op de middag toen we onze auto aan de oude marktplaats in Jedwabne parkeerden.

Onze focus lag op de plek waar de ‘bekende’ schuur stond. Eerst probeerden we zelf de weg te vinden.

Gedeporteerden naar werkkampen voor slaven in Siberië en Kazakhstan

Ter nagedachtenis van de gedeporteerden naar de werkkampen voor slaven in Siberië en Kazachstan. Foto: Ilona Versteeg

Toen we terug naar de oude markt kwamen, zagen we dit monument voor het eerst

“Ter nagedachtenis aan de gedeporteerden, degenen die stierven van honger en kou, vermoord in de Siberische en Kazachse kampen – Dankbaar voor het wonder van de redding, Sybiracy *) en Poolse patriotten van Jedwabne – 2002 – Ter herinnering aan de doden en ter waarschuwing aan de levenden”.

Nadat Sovjet Rusland Polen in september 1939 was binnengevallen, heeft Stalin 1,7 miljoen Polen naar de werkkampen voor slaven in Siberië en Kazachstan gedeporteerd. Slechts een derde van hen overleefde het.

“De wijdverbreide samenwerking van Poolse Joden met de Sovjets, bij het opstellen van de lijsten van Polen en de Poolse families bestemd voor deportaties naar Siberië, heeft de meest beschamende en beladen gevolgen voor de Poolse bevolking van Oost-Polen gehad. 

Van 17 september 1939 tot 22 juni 1941 waren het de Joodse buren die de Sovjets erop wezen welke Poolse families tegen het communisme waren”.  (1)

“(…) Geen enkele Jood boog zich ooit neer voor het monument op de oude markt dat deze Polen herdenkt (…)”. (2)

We zoeken verder …

Verder op zoek naar de schuur

Ik schroomde iemand naar de weg te vragen. Ik weet hoeveel onrecht is de bewoners van Jedwabne aangedaan.

Gross met zijn boek zocht geen waarheid. Het artikel in het Historisch Nieuwsblad door Laura Starink volgde een spoor van manipulaties, onwaarheden, en stereotyperen.

Ik passeerde een jonge moeder met twee kleine kinderen. De kinderen riepen mij tegemoet een vrolijke ‘goede dag’. Een uitwisseling van begroetingen, een glimlach. Ik dacht nu of nooit. Ik vroeg alleen “kunt u….“. En de mevrouw begon zeer vriendelijk uit te leggen waar we heen moesten. 

Gedenkmonument voor de Poolse slachtoffers van het communisme in Jedwabne. Foto: Ilona Versteeg

Te snel afgeslagen en we kwamen uit op een katholieke begraafplaats. Voor de ingang troffen we een ander gedenkmonument aan.

Voor de slachtoffers van de NKWD en UB **)

“Ter nagedachtenis van de 180 bewoners en 2 priesters van Jedwabne, vermoord door de  NKWD, Duitse nazi’s en UB tussen 1939-1956”

Het Oosten van Polen was nog voor de WOII het doel van de Sovjet zuiveringen. NKWD vermoordde toen ruim 100.000 Polen in de z.g.n. ‘operatie Polen‘. (3)

Nadat het Derde Rijk en de Sovjet-Unie samen Polen in september 1939 binnenvielen, gingen deze zuiveringen (aan beide kanten) door. De politiek- en crimineel geradicaliseerde, communistische bendes pleegden op de burgers moorden, berovingen, verkrachtingen. De massagraven uit die tijd tellen honderden slachtoffers.

Bij de terugtrek van de Sovjets in 1941 (begin van de oorlog met Duitsland) had de NKWD een opdracht om de sporen van de communistische misdaden te wissen, d.m.v. de dodenmarsen richting de Sovjet-Unie en executies van de krijgsgevangenen.

Vanaf 1944 beginnen de bolsjewieken opnieuw “(…) razzia’s, pacificaties, liquidaties. Verdere transporten van de Poolse bevolking ver naar het oosten [Siberie, Kazakhstan], in de ellende en verderf“. (4)

Steeds dichterbij de schuur

Een oudere mevrouw gaf ons vriendelijk de volgende aanwijzingen. Gauw zagen we al de plek in de verte.

Joodse begraafplaats, Jedwabne. Foto: Ilona Versteeg

Aan de linkerkant een Joodse begraafplaats omheind met een muur van grote, vierhoekige stenen, los tegen elkaar aangezet. Een open verroeste poort en meteen een gedenksteen. Onderaan een krans van de toenmaligen Poolse premier, Beata Szydło. 

Foto: Ilona Versteeg

Een tekst op de gedenksteen binnen de Joodse begraafplaats vermeldt dat daar de lichamen van de vermoorde Joden uit de schuur lagen. Maar is het zo? Uit mijn zoektocht blijkt dat de lichamen tot nu toe nog niet zijn overgebracht naar de begraafplaats in Jedwabne of in Israel, zoals het volgens de religieuze Joodse voorschriften zou moeten gebeuren. De exhumatie uit 2001 werd onderbroken en verder verboden, het onderzoek naar de waarheid gestopt …

Plaats tussen de Joodse begraafplaats en de plek van de ‘schuur’. Foto: Ilona Versteeg

Tegenover de Joodse begraafplaats bevindt zich een plek waar de schuur stond, de plek waar een groep van Joden uit Jedwabne was vermoord.

Een stenen omtrek, binnen een gedenkmonument. Op de voorkant van het monument zien we verbrande planken die de verbrande schuur zouden moeten symboliseren. Een tekst in Hebreeuws en in het Pools, Israëlische vlag, veel kransen van staatshoofden. Iemand heeft er een mooie uitspraak van de paus Johannes Paulus II neergezet.  

Gedenkmonument voor de Joden uit Jedwabne. Foto: Ilona Versteeg

Aan beide kanten van het gedenkmonument zien we een plantenbegroeiing op twee plekken.
De eerste, een grotere aan de rechter kant van het monument (op de foto) is de plek waar de schuur stond en waar het eerste, grotere graf ligt. 
De tweede, kleinere beplanting vormt de tweede kleinere graf die buiten de schuur was.

Een vijandige omgeving?

We waren niet de enigen die op die dag de gedenkplaats zochten. 

Een Joods paar gebruikte GPS in haar zoektocht. Zoals wij, dwaalden ze een beetje rond.

Op de katholieke begraafplaats viel me een jonge Joodse man op. Vrij snel, bijna rennend doorzocht hij de begraafplaats.

Het is ongebruikelijk in Polen om op een katholieke begraafplaats te rennen. Later zagen we dezelfde man bij de schuur staan.

Geen gesprekken, nauwelijks elkaar aankijken of groeten. Ik kreeg de indruk dat ze snel komen en weer snel gaan alsof ze zich in een vijandige voor hen omgeving bevonden.

“Al waren het 40 miljoen mensen, die het initiatief onderschrijven, zal geen opgraving in Jedwabne plaatsvinden”.

… Dit heeft onlangs ene Jonny Daniels, hoofd van de stichting From the Depths publiekelijk verklaard. Een opgraving in Jedwabne zou in strijd zijn met de Joodse religieuze wetten. (5)

Toen dezelfde Jonny Daniels de vooroorlogse graven van Joden in Dobrzyń (red. Polen) aan de Vistula vond, belde hij Rabbi Schudrich en kreeg de opdracht om de overblijfselen en botten naar Warschau te vervoeren en ze op de Joodse begraafplaats in Okopowa te begraven. (5)

Schending van grondwettelijke rechten in Polen

In Polen wordt het grondwettelijke recht van Polen op de waarheid over de gebeurtenissen van juli 1941 in Jedwaabne geschonden. Ook historici mogen hun werk niet doen.

De minister van Justitie van de Republiek Polen is in staat om historisch onderzoek vele jaren onrechtmatig te blokkeren, historici de toegang tot gerechtelijke archieven of belangrijke geheime documenten te ontzeggen“, schrijft historica dr Ewa Kurek. En zo gebeurde het in het geval van historisch onderzoek in Jedwabne. “Ministers, aanklagers en rechters hebben absolute macht over historisch onderzoek.” (6)

1600, 900, 350, …?

In wezen weet niemand hoeveel lichamen onder de schuur liggen en hoe ze zijn omgebracht.

In 1949 vermelden de communisten (ZBOWiD)***) 1600 doden, in 1967 verklaarde de Districtscommissie voor onderzoek naar nazi-misdaden in Bialystok dat het 900 waren en in 2002, 350. Alles zonder onderzoek en exhumatie.

Prof. Andrzej Kola en zijn team begonnen een opgraving in 2001 nadat het boek van Gross verscheen. De bemoeienis van de Amerikaanse rabbijn M. Schudrich, de Amerikaanse Joden en Israel liet niet lang op zich wachten.

Ze frustreerden het werk van prof. Kola op elk punt. Geen beenderen mochten opgetild worden. Op het moment toen de onderzoekers “46 hulzen van de Duitse Mauser-wapens, type MG34” (7) vonden, daarnaast nog kostbaarheden op de lichamen van de vermoorde Joden, mocht de opgraving niet meer doorgaan.

Als Polen geen angst voor de waarheid hebben, wie dan wel?

Zowel het voorlopige rapport van de exhumatie door prof. Andrzej Kola als de beslissing over het stoppen van de exhumatie van de minister behoren tot de meest bewaarde geheimen.

De linkse groepen in Polen gebruiken ondertussen ‘Jedwabne’ om Polen de schaamte aan te praten over iets waar ze geen schuld aan hebben. Sommige Joodse groepen zien daarin een gelegenheid om Polen als een antisemitisch land in de wereld te presenteren. En hoe ongelooflijk het ook mag klinken, gebruikt Duitsland ‘Jedwabne’ om eigen schuld uit de Tweede Wereldoorlog met Polen, hun slachtoffers te willen delen! (8)

De Sovjets bolsjewieken hadden hun eigen belang bij om de waarheid over de aantallen van de slachtoffers te vervalsen. Welk belang hebben de huidige autoriteiten in Warschau om een historisch-wetenschappelijk onderzoek naar de moorden in Jedwabne te dwarsbomen, en de burgerlijke initiatieven zoals ‘Stop447‘ en de ‘de hervatting van de opgraving in Jedwabne‘ te negeren?

ongegronde claims van joodse organisaties. Edward Reid

Vorige blog: S-447, een uitkomst van een goed georganiseerd en vooruitgedacht plan – deel 2 (blog#58)

Meer lezen:

Drie genocides op de Poolse bevolking in de WOII: Ribbentrop-Molotov pakt en de samenwerking van Gestapo en de Sovjets NKWD

Het General Gouvernement (GG), het meest uitgebuit en vernietigd gebied uit alle door Duitsland in de WOII bezette gebieden: blog#43, blog#45, blog#48

Serie aan blogs over de Amerikaanse wet S-447, die in de eerste plaats Polen aanvalt en een precedent schept voor de rest van de wereld: blog#51 t/m blog#58

Bronnen

*) Sybiracy is een ere titel; deze naam krijgen Polen die voor de vrijheid van eigen land in de geschiedenis hebben gevochten. De straf daarvoor was onteigening en verbanning naar Siberië. Deze straffen pasten Russische tsaren in de achttiende en negentiende eeuw (deling van Polen) en de bolsjewieken in de Tweede Wereldoorlog toen Sovjet-Rusland Polen in 1939 aanviel en na 1944.

**) NKWD, Sovjet repressieorgaan; UB (Urzad Bezpieczeństwa), communistische veiligheidsdienst in de Volksrepubliek Polen, die de belangen van de partij waarborgde, door de tegenstanders van het systeem te elimineren. Zoals altijd bij de totalitaire systemen: ‘het doel heiligt de middelen’

***) ZBOWiD, een officiële, door de communistische staat gecontroleerde veteranenvereniging in de Volksrepubliek Polen; gevormd in september 1949

(1) Ewa Kurek: “Polacy i Żydzi: problemy z historia” [Polen en Joden: problemen met de geschiedenis], Wydawnictwo Clio, pag. 209

(2) idem, pag. 210

(3) Leszek Zebrowski: “Zydzi, Polacy, komunizm 1939-2012 – Mity przeciwko Polsce” [Joden, Polen, communisme 1939-2012]; Uitgeverij Capital 2014, pag. 68

(4) idem, pag. 70

(5) https://www.salon24.pl/u/konfederat1000/924222,jonny-daniels-osmieszyl-przeciwnikow-ekshumacji-w-jedwabnem-oraz-sam-siebie-czy-zlamal-prawo; J. Daniels is een Engels-Israelische Jood die uit het niets in Polen verscheen en die met de belangrijkste mensen uit de regering, de president op de foto’s komt. Ieder denkend mens in Polen vraagt zich af, met welk recht maakt deze man dit soort verklaringen, en welk recht geldt nog überhaupt in Polen?

(6) Ewa Kurek: “Polacy i Żydzi: problemy z historia” [Polen en Joden: problemen met de geschiedenis], Wydawnictwo Clio, pag. 21-22

(7) idem, pag. 95

(8) Ewa Kurek, “Jedwabne, anatomia klamstwa” [Jedwabne, anatomie van een leugen], Lublin 2018, pag. 152

(9) idem, pag. 85

Blog#44: 100 jaar geleden hebben Polen hun onafhankelijkheid verdedigd en hiermee de westerse democratieën voor de bolsjewieken gered. Op 11 november vieren Polen hun Onafhankelijkheidsdag met de Onafhankelijkheidsmars.

Inleding

Op 11 november vieren de Polen hun Onafhankelijkheidsdag. Maar het is niet de dag waarop de Tweede Wereldoorlog eindigde. Neen, het einde van de Tweede Wereldoorlog  bracht Polen de nieuwe bezetting (Teheran, Jalta) en een nieuw regime. Ondanks het feit dat Polen naast de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog hebben gevochten en samen de oorlog gewonnen.
We hebben het hier over het jaar 1920.
Pruisen (Duitsland) en Rusland hebben de generaties van Polen tot dan toe 123 jaar gevangen gehouden en hun land van de kaart van Europa gewist.

Roman Dmowski. Foto: wykop.pl

Op de vredesconferentie in Versailles heeft Roman Dmowski de leiders van de Europese machten overtuigd dat onafhankelijk Polen noodzakelijk is. Dmowski’s sterke argument dwong zelfs de Britse premier David Lloyd George, die Polen zo ongunstig was, dit te accepteren. (1)
Om deze prille onafhankelijkheid te bevestigen, moesten Polen eerst zes grensoorlogen en één grote met Sovjet-Rusland voeren.
De overwinning van Polen op Sovjet-Rusland heeft de verspreiding van communisme in Europa gestopt. Maar het Westen wilde het niet erkennen.
De Engelsen en Fransen wilden niet erkennen dat de Polen als eersten de overwinning op de bolsjewieken hebben behaald.

Franse generaal Louis A. Faury. Foto: wikipedia

De Franse generaal Louis A. Faury *) merkte dit bijzonder moment in de wereldgeschiedenis als enige op.
Hij zei “aan de rivieren Vistula en Niemen heeft deze nobele natie opnieuw de westerse civilisatie

Edgar V. D’ Abernon. Foto: National Portret Gallery

een dienst bewezen en men wist het niet op de juiste waarde te schatten“.

Lord Edgar D’ Abernon **) vond het noodzakelijk “de westerse publieke opinie uit te leggen, dat de Polen Europa in 1920 hebben verlost“.
Zijn ervaring heeft hij later in zijn boek “The Eighteenth Decisive Battles of the World” beschreven. (2)

De oorlog, die het lot van de wereld veranderde

Iets, dat als een grensgevecht in een klein stadje Mosty, aan Niemen begon, mondde snel uit in een oorlog. Het was een winterse dag op 14 juli 1919.
Polen moesten deze oorlog winnen om de onafhankelijkheid, waar ze 120 jaar op hadden gewacht te verdedigen. De bolsjewieken hadden toen maar één doel, de revolutie op het hele Europese continent te starten.
Het was een patstelling, die het vaststellen van de nieuwe grens onmogelijk maakte. De oorlog was onvermijdelijk. (2)
Het kritische moment van die oorlog viel in augustus 1920 toen de Sovjets in hun druk naar het Westen direct Warschau hadden bedreigd.

Strijd tussen Polen en de bolsjewieken 1919-1920. Foto: stara gwardia.pl

De slag om Warschau op 13-25 augustus werd beschouwd als een echt wonder. Het Poolse leger heeft niet alleen de frontale aanval van de Sovjets weerstaan, maar de Polen kwamen ogenblikkelijk over tot een tegenoffensief.
De oorlog eindigde op 12 oktober 1920 en op 18 maart 1921 hebben de beide kanten een vredesverdrag in Riga ondertekend. (2)
Polen hadden toen te veel problemen aan hun hoofd om hun succes in de confrontatie met Sovjet-Rusland goed te benutten. Misschien waren we inderdaad niet sterk in de oorlogspropaganda, of misschien vonden we andere waarden belangrijker. Misschien verwachtten we dezelfde eerlijkheid van anderen?
In het begin van de twintigste eeuw werd Polen als land in een extreem moeilijke omstandigheden gevormd. Voordat er een herkenbaar, modern land kon ontstaan, moesten de Polen veel problemen overwinnen.
Het vastleggen van de grenzen van Polen behoort tot de moeilijkste episode van de moderne Europese geschiedenis. (…)
Bovendien heeft Polen altijd weinig te danken gehad aan haar bondgenoten en nog minder aan haar vijanden. Allebei verwelkomden haar ontstaan als onafhankelijke staat in 1918-20 met minachting. Broos en onbemind moest Polen soortgelijke problemen van legitimiteit binnen haar eigen grenzen trotseren (3).

Conclusie

De overwinning van Polen op de Sovjets 100 jaar geleden heeft de mars van de bolsjewieken naar het Westen afgeremd. Zonder de Poolse overwinning in 1920 zouden de Sovjet grenzen tot aan de Atlantische oceaan reiken.
Voor het Westen was het alleen een “oorlog van dwergen en niet van de giganten”. Terwijl deze overwinning niet minder was, dan de overwinningen van Themistocles, Alexander de Grote, Caesar, Gustav Adolf, De Grand Condé en van vele andere grote generaals. (2)
In 1920 deden Polen wat juist was. Ze hebben hun onafhankelijkheid met enorme offergezindheid verdedigd.
Hetzelfde deden Polen in de Tweede Wereldoorlog. Opnieuw van hun land beroofd gingen ze samen met de geallieerden de strijd aan: “Voor jullie en onze vrijheid”.
Dit gold voor de strijd van de Polen tegen communisme in de jaren 70-tig en later als Solidarnosc in de jaren 80-tig. En dit geldt tot de dag van vandaag, want Polen vechten nog steeds voor hun onafhankelijkheid. In deze strijd worden ze of vanuit het Oosten of vanuit het Westen  tegengewerkt.
Polen mogen blijkbaar geen gevoel van het Pools zijn, van hun geloof en liefde voor hun vaderland en respect voor hun voorouders uiten, zonder dat de links-liberale media hen voor fascisten, neonazi of antisemieten uitmaken.
Al deze beschuldigingen zijn behalve a-historisch, onrechtvaardig en zeer kwalijk.
Stelt u zich voor dat men de Nederlanders, die elk jaar hun Koningsdag uitbundig vieren met deze namen keer op keer zou bestempelen. Want zo simpel is het.

Meer lezen:

Volgende blog: Polen onder de Duitse bezetting in de WOII, deel 2

Bronnen:
**) D’Abernon maakte deel uit een geallieerde missie naar Polen tijdens de Pools-Sovjet oorlog in juli 1920. Later heeft hij zijn ervaring in een boek “The Eighteenth Decisive Battle of the World, Warsaw, 1920(1931):
(1) Leszek Pietrzak: “Zakazana Historia” ,”Zapomniana duma Polakow”, 2011 pag. 143-149, (“De verboden geschiedenis, De vergeten Poolse trots”
(2) Leszek Pietrzak “Zakazanä historia 2″/”Zapomniane zwyciestwo Polakow”, 2012  – “Wojna, ktora zmienila losy swiata”, pag. 5-8 (“De verboden geschiedenis nr 2, de vergeten Poolse overwinning”)
(3) Dermot Quin “In search of Polish Anti-Semitism”, The Chesterton Review Vol. XXXIII, Spring/Summer 2007é

mijnpolen.nl