Maand: december 2018

Blog#45: Polen onder de Duitse bezetting in de WOII – Het Generaal Gouvernement (GG), het meest uitgebuit en vernietigd gebied uit alle door Duitsland tijdens de oorlog bezette gebieden. Deel 2: De economie van het Generaal Gouvernement

Inleiding

Het Generaal Gouvernement 1942. Foto: Wikipedia

De administratie van het Generaal Gouvernement was direct aan de economie van het gebied verbonden. Het betekende:

uitvoer van het Pools bezit naar Duitsland. Binnen enkele maanden veranderde het Generaal Gouvernement in een ‘leeg orgaan’ zoals Hans Frank het noemde

germaniseren van het bezit van de Poolse Joden. Volgens Frank “moesten Joden zo snel mogelijk uit de economie verdwijnen”.

instellen van verplichte voedselquota voor de Poolse landbouw, die de Duitse machthebbers systematisch verhoogden, en het principe van collectieve verantwoordelijkheid

verplichting en dwang voor de Polen om in het voordeel van de Duitsers te werken

Roof en het germaniseren

Binnen een week na het publiceren van het decreet van Hitler heeft Hans Frank de richtlijnen voor de economische taken van het GG bekend gemaakt.
De administratie van de Duitse bezetter begon dit beleid onmiddellijk te realiseren. Het doel was allerlei grondstoffen, schrot, machines, gehele bedrijven, onroerend goed en alles wat voor de Duitse economie waardevol was onmiddellijk uit het GG weg te voeren.
Volgens Hans Frank moest Polen behandeld worden als kolonie, en de Polen als slaven van het “grotere Duitse wereldrijk”.
Binnen enkele maanden bleef in het GG niks meer over. Frank noemde het GG een “leeg organisme”.
Transport van de Poolse ondernemingen ging moeilijker. De leiding van de Wehrmacht vond dat de waardevolle voor het Derde Rijk Poolse bedrijven beter in het GG konden blijven om daar ten bate van het Rijk te produceren.
Duitse overheid moedigde de Duitse ondernemers aan om de aansturing van de bedrijven in het GG op zich te nemen.
Voor velen van die Duitse ondernemers was het een kans om snel een fortuin op te bouwen.
Oscar Schindler. Foto: Svitavy, Kam po Cesku

Een van hen was Oscar Schindler.
Een mislukte ondernemer en een Duitse spion in het Sudetenland hoopte op een snelle en makkelijke verrijking.
Ook de eigenaar van het bedrijf Hugo Schneider AG (HASAG) uit Leipzig zag een soortgelijke potentie in het Generaal Gouvernement.

Herdenkingsbord, dwangarbeit. Foto: zwangsarbeit in Leipzig.de
Dankzij de ondersteuning van de Duitse administratie in het GG en de Wehrmacht is zijn bedrijf binnen twee jaar van een middelgroot tot de belangrijkste producent van de bewapening in het GG geworden.

HASAG, kamp in Czestochowa Polen. Foto: Wikimedia Commons HASAG, kamp in Czestochowa Polen. Foto: Wikimedia Commons[/caption]

Systematisch vergrootte hij het aantal fabrieken en gebruikte Joden als de goedkoopste arbeidskrachten.
Duitse medewerkers van zijn fabrieken waren hier ook mee gebaat. Ze verdienden geld en genoten privileges, waar ze tot dan toe alleen van konden dromen.
Duitse ondernemers kwam in het Generaal Gouvernement niet alleen om de Poolse bedrijven over te nemen.
Het decreet van Hans Frank d.d. 24 januari 1940 gaf Duitsers “bij wet” de mogelijkheid om elk privaat bezit in het Generaal Gouvernement in beslag te nemen, als het “algemeen belang” het vereiste.
Dit gaf veel ruimte voor eigen interpretatie van wat “algemeen belang” was, schrijft historicus, Leszek Pietrzak.
Voor dit doel heeft Hans Frank een vertrouwenskantoor in het leven geroepen, dat direct onder zijn controle viel.
In gevolg daarvan verliezen Polen niet alleen hun bedrijven, maar ook hun bezit. Onder de nieuwe Duitse beheerders waren zowel de ondernemers als privé personen.
Siegfried Kepper, oud gediende van de NSDAP en boer uit Oost Pruisen kwam in het Generaal gouvernement toen hij hoorde over schitterende bezittingen in voormalig Polen. Hij zou ze voor niets of zeer goedkoop kunnen verkrijgen.
Zijn succes was niet zo groot als die van Schindler maar het is hem gelukt een van de aristocratische eigendommen in de buurt van Krakau te bemachtigen.
Het germaniseren van de Joodse ondernemingen begon direct.
Op deze wijze zijn 100.000 Joodse ondernemingen, vooral in de detailhandel in beslag genomen. Deze roof kreeg massaal karakter, toen de genocide op het Joodse gedeelte van de Poolse bevolking begon.

Arbeidsplicht en arbeidsdwang

Het koloniale karakter van de Duitse machthebbers was nog meer op het gebied van werk zichtbaar .
Voor de Polen bestond arbeidsplicht in de landbouw. Voor de Poolse Joden gold echter arbeidsdwang.
Duitsers snapten heel snel dat zonder drastische maatregelen zou hen nooit lukken om voldoende arbeidskrachten te vinden.
Ten minste één miljoen Polen moest naar Duitsland gaan om daar voor de Duitsers te werken. Hans Frank stelde verplichte aantallen van werknemers in voor de gemeentes in het Generaal Gouvernement.

Duitse politie en de veiligheidsdiensten organiseerden razzia’s.

Razzia’s tijdens de Duitse bezetting van Polen. Foto: wikipedia Razzia’s in Bydgoszcz. Foto: commons wikipedia
Bij elkaar kwam 1,3 miljoen Polen in het Derde Rijk terecht, waar ze in de Duitse industrie en landbouw moesten werken.
Het was slavenwerk, dat tot roofbouw op de gezondheid en zelfs tot de dood leidde.

Dwangarbeid voor de Polen in het Derde Rijk en de verplichting om een letter “P” te dragen. Foto: Expolis

Voor de Poolse Joden gold de arbeidsdwang. De Jodenraad registreerde de joodse arbeidskrachten volgens beroep, verdeelde ze in arbeidskolommen, en betaalde ze ook. Joden moesten vaak een zinloos of vernederend werk verrichten.
Een deel van hen moest Polen in bedrijven vervangen. De meerderheid kwam echter in de dwang werkkampen terecht, waar de vreselijke omstandigheden heersten.

Landbouw in het Generaal Gouvernement

Voor de Duisters was landbouw in het GG van bijzonder economisch belang. Daarom verhoogden ze de lasten voor de Poolse boeren systematisch. In 1942 bedroegen ze 40% van de totale oogst.
Duitsers pasten het principe van collectieve verantwoordelijkheid bij het niet nakomen van de verplichtingen.
De Verzwaring van lasten voor de Poolse boeren was catastrofaal voor de civiele bevolking, voor wie het verkrijgen van voedsel de grootste dagelijkse uitdaging vormde.

Bron:

historicus dr Leszek Pietrzak, “Zakazana historia nr 14″/’Zlodzieje Europy’, 2016 pag. 43-48 (“Verboden Geschiedenis”, nr 14/”De dieven van Europa”, 2016, pag. 43-48)

Blog#44: 100 jaar geleden hebben Polen hun onafhankelijkheid verdedigd en hiermee de westerse democratieën voor de bolsjewieken gered. Op 11 november vieren Polen hun Onafhankelijkheidsdag met de Onafhankelijkheidsmars.

Inleding

Op 11 november vieren de Polen hun Onafhankelijkheidsdag. Maar het is niet de dag waarop de Tweede Wereldoorlog eindigde. Neen, het einde van de Tweede Wereldoorlog  bracht Polen de nieuwe bezetting (Teheran, Jalta) en een nieuw regime. Ondanks het feit dat Polen naast de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog hebben gevochten en samen de oorlog gewonnen.
We hebben het hier over het jaar 1920.
Pruisen (Duitsland) en Rusland hebben de generaties van Polen tot dan toe 123 jaar gevangen gehouden en hun land van de kaart van Europa gewist.

Roman Dmowski. Foto: wykop.pl

Op de vredesconferentie in Versailles heeft Roman Dmowski de leiders van de Europese machten overtuigd dat onafhankelijk Polen noodzakelijk is. Dmowski’s sterke argument dwong zelfs de Britse premier David Lloyd George, die Polen zo ongunstig was, dit te accepteren. (1)
Om deze prille onafhankelijkheid te bevestigen, moesten Polen eerst zes grensoorlogen en één grote met Sovjet-Rusland voeren.
De overwinning van Polen op Sovjet-Rusland heeft de verspreiding van communisme in Europa gestopt. Maar het Westen wilde het niet erkennen.
De Engelsen en Fransen wilden niet erkennen dat de Polen als eersten de overwinning op de bolsjewieken hebben behaald.

Franse generaal Louis A. Faury. Foto: wikipedia

De Franse generaal Louis A. Faury *) merkte dit bijzonder moment in de wereldgeschiedenis als enige op.
Hij zei “aan de rivieren Vistula en Niemen heeft deze nobele natie opnieuw de westerse civilisatie

Edgar V. D’ Abernon. Foto: National Portret Gallery

een dienst bewezen en men wist het niet op de juiste waarde te schatten“.

Lord Edgar D’ Abernon **) vond het noodzakelijk “de westerse publieke opinie uit te leggen, dat de Polen Europa in 1920 hebben verlost“.
Zijn ervaring heeft hij later in zijn boek “The Eighteenth Decisive Battles of the World” beschreven. (2)

De oorlog, die het lot van de wereld veranderde

Iets, dat als een grensgevecht in een klein stadje Mosty, aan Niemen begon, mondde snel uit in een oorlog. Het was een winterse dag op 14 juli 1919.
Polen moesten deze oorlog winnen om de onafhankelijkheid, waar ze 120 jaar op hadden gewacht te verdedigen. De bolsjewieken hadden toen maar één doel, de revolutie op het hele Europese continent te starten.
Het was een patstelling, die het vaststellen van de nieuwe grens onmogelijk maakte. De oorlog was onvermijdelijk. (2)
Het kritische moment van die oorlog viel in augustus 1920 toen de Sovjets in hun druk naar het Westen direct Warschau hadden bedreigd.

Strijd tussen Polen en de bolsjewieken 1919-1920. Foto: stara gwardia.pl

De slag om Warschau op 13-25 augustus werd beschouwd als een echt wonder. Het Poolse leger heeft niet alleen de frontale aanval van de Sovjets weerstaan, maar de Polen kwamen ogenblikkelijk over tot een tegenoffensief.
De oorlog eindigde op 12 oktober 1920 en op 18 maart 1921 hebben de beide kanten een vredesverdrag in Riga ondertekend. (2)
Polen hadden toen te veel problemen aan hun hoofd om hun succes in de confrontatie met Sovjet-Rusland goed te benutten. Misschien waren we inderdaad niet sterk in de oorlogspropaganda, of misschien vonden we andere waarden belangrijker. Misschien verwachtten we dezelfde eerlijkheid van anderen?
In het begin van de twintigste eeuw werd Polen als land in een extreem moeilijke omstandigheden gevormd. Voordat er een herkenbaar, modern land kon ontstaan, moesten de Polen veel problemen overwinnen.
Het vastleggen van de grenzen van Polen behoort tot de moeilijkste episode van de moderne Europese geschiedenis. (…)
Bovendien heeft Polen altijd weinig te danken gehad aan haar bondgenoten en nog minder aan haar vijanden. Allebei verwelkomden haar ontstaan als onafhankelijke staat in 1918-20 met minachting. Broos en onbemind moest Polen soortgelijke problemen van legitimiteit binnen haar eigen grenzen trotseren (3).

Conclusie

De overwinning van Polen op de Sovjets 100 jaar geleden heeft de mars van de bolsjewieken naar het Westen afgeremd. Zonder de Poolse overwinning in 1920 zouden de Sovjet grenzen tot aan de Atlantische oceaan reiken.
Voor het Westen was het alleen een “oorlog van dwergen en niet van de giganten”. Terwijl deze overwinning niet minder was, dan de overwinningen van Themistocles, Alexander de Grote, Caesar, Gustav Adolf, De Grand Condé en van vele andere grote generaals. (2)
In 1920 deden Polen wat juist was. Ze hebben hun onafhankelijkheid met enorme offergezindheid verdedigd.
Hetzelfde deden Polen in de Tweede Wereldoorlog. Opnieuw van hun land beroofd gingen ze samen met de geallieerden de strijd aan: “Voor jullie en onze vrijheid”.
Dit gold voor de strijd van de Polen tegen communisme in de jaren 70-tig en later als Solidarnosc in de jaren 80-tig. En dit geldt tot de dag van vandaag, want Polen vechten nog steeds voor hun onafhankelijkheid. In deze strijd worden ze of vanuit het Oosten of vanuit het Westen  tegengewerkt.
Polen mogen blijkbaar geen gevoel van het Pools zijn, van hun geloof en liefde voor hun vaderland en respect voor hun voorouders uiten, zonder dat de links-liberale media hen voor fascisten, neonazi of antisemieten uitmaken.
Al deze beschuldigingen zijn behalve a-historisch, onrechtvaardig en zeer kwalijk.
Stelt u zich voor dat men de Nederlanders, die elk jaar hun Koningsdag uitbundig vieren met deze namen keer op keer zou bestempelen. Want zo simpel is het.

Meer lezen:

Volgende blog: Polen onder de Duitse bezetting in de WOII, deel 2

Bronnen:
**) D’Abernon maakte deel uit een geallieerde missie naar Polen tijdens de Pools-Sovjet oorlog in juli 1920. Later heeft hij zijn ervaring in een boek “The Eighteenth Decisive Battle of the World, Warsaw, 1920(1931):
(1) Leszek Pietrzak: “Zakazana Historia” ,”Zapomniana duma Polakow”, 2011 pag. 143-149, (“De verboden geschiedenis, De vergeten Poolse trots”
(2) Leszek Pietrzak “Zakazanä historia 2″/”Zapomniane zwyciestwo Polakow”, 2012  – “Wojna, ktora zmienila losy swiata”, pag. 5-8 (“De verboden geschiedenis nr 2, de vergeten Poolse overwinning”)
(3) Dermot Quin “In search of Polish Anti-Semitism”, The Chesterton Review Vol. XXXIII, Spring/Summer 2007é

mijnpolen.nl