Blog#23: Vernietiging van Poolse elites. Deel 1.: methodes in de negentiende eeuw

Poolse elites en hun lot
28 okt
2017

 

Het woord elite komt uit het Latijns eligere en betekent ‘uitkiezen’. Het is een groep mensen die op basis van haar capaciteiten, kennis en bevoegdheden gekozen wordt om het land te leiden (2). Het zijn de machtigste, rijkste en best opgeleide mensen van de bevolking (1). Geen maatschappij kan zonder elite bestaan, een sterk en soevereine staat heeft zijn elite nodig.

 

Nederland heeft haar koninklijke familie en de leiders van het land. Het is ook ondenkbaar dat iemand deze vooraanstaande mensen zou kunnen bedreigen. Ooit heeft iemand uit protest een waxinelichtje tegen de koninklijke koets aan gegooid en volgens de Nederlandse wet was het een ernstig vergrijp. De dader kreeg ook een straf.

 

Polen bestaat sinds 1000 jaar. De Poolse Republiek (res publika = republiek, wat gemeenschappelijk is) als vrije staat, was altijd een land van voorspoed, tolerantie en mogelijkheden. Polen beschikte over de beste universiteiten en gaf leiding aan het Intermarum (landen tussen de Baltische en Zwarte zee).

 

200 jaar geleden heeft Polen zijn onafhankelijkheid verloren (delingen van Polen) en sindsdien hebben de vijanden van Polen alles in werking gesteld om Polen zijn elite te ontnemen. Tijdens de oorlogen werd de bestaande elite vernietigd en in de tijden zonder oorlogen lieten de bezetters niet toe dat de nieuwe elite kon ontstaan (2).

 

Tijdens de bezetting van Polen in de 19-de eeuw

 

Toen Polen zijn onafhankelijkheid in de achttiende eeuw verloor, wisten vooral Rusland en Pruisen dat de Poolse staat zonder elite zwak zou zijn (2). In Polen behoorde 12% van de bevolking tot adel. Voor de vergelijking in Engeland waren dat 3% en in Frankrijk 2% (3).

 

Vooral Rusland was buitengewoon meedogenloos. De Poolse adel werd gevangen genomen, vervolgd, en naar Siberië gedeporteerd. Het bezit van de rijkere adel werd geconfisqueerd (2).

 

De bezettende machten hebben toen de hele adel in staat van beschuldiging gesteld en ze gedwongen hun adellijke herkomst te bewijzen. De kansen waren al bij voorbaat ongelijk (4).

 

Deze operatie (red. I.V.: uit het Pools deklasacja) was vooral tegen de lagere Poolse adel gericht, die vaak naast de hogere adel woonde, eigen boerderijen had en kleine dorpjes vormde (2).

 

Een tientallen jaren durende strijd met de Russische autoriteiten om erkenning van hun rechten en privileges was in wezen de strijd om overleving en behoud van eigen identiteit. Vooral in een systeem zoals in Rusland waarin adel een duidelijke voorkeur van de tsaar in alle gebieden van het leven genoot.

 

Peter de Grote heeft in Rusland een overheidsdienst met klassen/rangen (14 bij elkaar) ingevoerd en ze op een militaire wijze, naar Mongools model, georganiseerd (6). Een mens zonder range had in Rusland geen sociale waarde en droeg een naam “overtallig” (5).

 

De Russen noemden deze operatie een modernisering van de structuur van de adel. In feite wilden ze hiermee hun eigen positie in de Poolse provincies versterken. In de lagere adel zagen ze, vooral sinds de novemberopstand (powstanie listopadowe 1831) de gevaarlijke vijand van Rusland. (…)

 

De uitsluiting van de adellijke stand en daarna een onvermijdelijke vermenging met de massa en de niet-Poolse bevolking zou ze onschadelijk moeten maken en hun invloeden verzwakken (4).

 

Na 1831 hebben 340.000 Polen hun rechten en privileges als gevolg van deze operatie verloren. Deze mensen hadden geen rechten meer, ze waren slaaf in Rusland. Dit brak de banden tussen de rijkere en de armere groepen van de Poolse bevolking en vernietigde hun cultuur en identiteit.

 

In de nieuwe situatie moesten ze ook voor 25 jaar het Russische leger in. Na zoveel jaren, ver van huis keerden ze terug als gebroken mensen.

 

De Russische autoriteiten creëerden bovendien omstandigheden waarin mensen elkaar konden verraden om hiermee de bescherming van de tsaar te winnen.

 

Tijdens de bezetting van Polen in de negentiende eeuw had de Poolse bevolking geen toegang tot cultuur, onderwijs en banen in de administratie. Alleen degenen die kennis van de Russische literatuur hadden, mochten tot de laagste, 14 klasse/range behoren.

 

Ondanks deze verschrikkelijke vervolgingen lukte het de Poolse gemeenschap te overleven, de nieuwe elite en de staat te vormen (red. IV: Poolse Republiek II, 1920-1939). De Tweede Wereldoorlog heeft dit proces onderbroken (2).

 

In zijn boek over Polen schrijft James A. Mitchener, “dat Polen zoveel drastische omwentelingen kon overleven, is een bewijs van zijn onbedwingbare vrijheidszin” (3).

Volgende blog: Poolse Onafhankelijkheidsdag, 11 november

Vorige blog: EU en haar vrijheidvijandige experimenten

 

Bronnen:
Omslagfoto bij de blog op basis van:
  1. Intelligenzakzion – Prusy Zachodnie: wikipedia.png
  2. thenowypolskishow.co.uk_ignacy-jan-paderewski.jpg
  3. zaproszenie Katyn-rewers-muzeum-historii i militariow-jelenia gora.jpg
  4. 1-32795_m_instytut pamieci narodowej.jpg
  5. zaglada polskich elit – Akcja AB Katyn_ipn.gov.pl
(2) “Metody niszczenia elit polskich”, lezing van prof. P. Jaroszynski in Chicago: https://youtu.be/Zh0qLdPWYfE
(3) James A. Mitchener “Polen”
(4) Jolanta Sikorska-Kulesza, “Deklasacja drobnej szlachty na Litwie i Bialorusi w XIX wieku”
(5) Adam Mickiewicz, “Dziady”, Objasnienia poety: http://literat.ug.edu.pl/dziadypo/0018.htm
(6) WikiBooks, Materialy do nauk administracyjnych/Rosja w XVIII wieku:

Geef een reactie